Noticies

Ataque a la viabilidá de los medios n'asturianu

Jul
24
pitamordaza

La organización denuncia un intentu del Gobiernu asturianu d'acabar, añu tres añu y pasín a pasu, col presupuestu dedicáu a la normalización llingüística.
El BOPA acaba de publicar la convocatoria de subvenciones pa medios de comunicación pal fomentu del usu del asturianu, onde se recueye un recorte de 47.000 euros -37% menos que l'añu anterior y un 81% menos comparao con cifres del 2010-, polo que la cantidá queda en 80.000 euros. Pa la Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana (XDLA) esti fechu supón un ataque grave a la viabilidá de los proyectos informativos n'asturianu y un intentu claru d'acabar, añu tres añu y pasín a pasu, col presupuestu que la Dirección Xeneral de Política Llingüística dedica a les ayudes a los medios de comunicación, un sector que ta siendo de los más castigaos pola crisis económica. Los fechos son tovía más graves si tenemos en cuenta que los medios de comunicación son fundamentales pa que l'idioma propiu d'Asturies algame'l rangu social de normalidá.

Posted By xdla read more

La XDLA califica de continuista l'alcuerdu d'investidura en política llingüística

Jul
15
sosAL

Depués de qu'IX anunciara'l so apoyu al PSOE pa la investidura de Javier Fernández, la Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana (XDLA) califica de continuista les referencies a la política llingüística -por llamalo de dalguna manera- que recueyen los medios de comunicación. Y ye que, a la espera de saber si hai dalguna midida concreta, nel alcuerdu namás hai referencies a les discrepancies ente les dos formaciones sobre la oficialidá del asturianu. Parez qu'intenten vendenos el desalcuerdu como una midida o que nos demás puntos hubo un consensu xeneralizáu y que namás foi nesa cuestión onde surdieron les rocees. Sobre manera, ye especialmente llamativo qu'una de les fuercies firmantes d'esti alcuerdu asegurara na campaña electoral que la oficialidá yera una prioridá.

Posted By xdla read more

Nun pue haber polítiques nueves ensin polítiques llingüístiques nueves

Jul
08
XX

Estos díes tamos viendo cómo los cambios nos Gobiernos de dellos territorios del Estáu tán xenerando cambios en tolo que tien que ver cola normalización de los sos idiomes. Asina, nel País Valencianu la política llingüística ta visibilizándose como ún de los exes vertebradores del cambiu políticu y de la visión nueva sobre'l futuru d'esa tierra, mentes que n'Aragón va existir pela primer vez na historia una Dirección Xeneral de Política Llingüística, xestionada amás pol ala más aragonesista del Gobiernu autonómicu. El mesmu camín de meyora na visibilidá y usu del idioma propiu parez que van siguir Navarra y conceyos tan importantes del Estáu como A Coruña, Pamplona o Valencia. Sicasí, nel llau contrariu ta Asturies, un territoriu trillingüe onde los idiomes propios parez que nun tán xugando nengún papel nes negociaciones pa formar un Gobiernu nuevu. Y ye que cada día vemos a los nuestros representantes falar de tiempos nuevos, de polítiques nueves, de buscar consensos, de midíes sociales, etc., mentes dexen de llau un patrimoniu cultural y fonte de derechos tan importante como ye la llingua propia de los asturianos.

Posted By xdla read more

La XDLA presenta a los partíos parllamentarios un documentu con 25 puntos p'avanzar na normalización llingüística

Jul
02
pulgarbarreiro

Principia una llexislatura nueva y, por eso, la Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana (XDLA) acaba d'unviar a tolos grupos políticos con representación parllamentaria un documentu p'avanzar na normalización social del nuestru idioma (documentu abaxo). El testu recueye 25 propuestes concretes dividíes en seis estayes (ámbitu xurídico-alministrativu, socioeconómicu, medios de comunicación, industria cultural, educación y toponimia) que van permitir dar pasos alantre depués d'una de les llexislatures más demoledores pa col asturianu, onde la política llingüística consistió en paralizar o desfacer les poques iniciatives institucionales entamaes nestos años.

La XDLA vuelve recordar qu'estos díes, coles negociaciones pa configurar el Gobiernu nuevu d'Asturies, los partíos con representación na Xunta Xeneral y comprometíos colos derechos de les persones falantes d'asturianu y cola cooficialidá van tener una oportunidá perfecta pa demostrar esi compromisu faciendo valir nos sos pactos, aliances y esixencies, de manera inescusable y irrenunciable, el respetu a la igualdá de la ciudadanía que la oficialidá supón. Tola xente, sobre manera, lo que nagua pola resolución d'esta llarga deficiencia democrática, va tar pendiente y tomar nota de lo que se dixo y se diz, de lo que se llucha y se defende.

Posted By xdla read more

La XDLA solicita la ellaboración d'un llibru d'estilu pal tratamientu de la cultura asturiana en RTPA

Jun
19
fuerudavilés

L'asociación quier qu'asina nun se vuelvan repetir casos como'l d'una noticia sobre'l Fueru d'Avilés, que según la cadena taba en “lengua provenzal”

Posted By xdla read more

Da-y al play!

Jun
17
dayalplay

Ayeri nel plenu de la Xunta Xeneral pasó dalgo importante pa la llingua asturiana: la mesa d’edá con representantes de Podemos demostró'l cambéu xeneracional, funcionó y, pela primer vez, punxo a andar esta décima llexislatura usando l’asturianu. Esti fechu súmase al usu del asturianu nos actos protocolarios de toma de posesión de dellos diputaos y diputaes d'Izquierda Xunida y Podemos, y a un bon número de conceyales, alcaldes y alcaldeses de partíos de tolos colores políticos que yá lo fixeran el sábadu pasáu.

Posted By xdla read more

Puntu final a unos años llamentables del Gobiernu del PSOE pal futuru de la llingua asturiana

Jun
05
pitalluanco

Acaben trés años d’una de les llexislatures más demoledores de la política institucional del PSOE d'Asturies pa col asturianu. Y ye que más que l'enllancamientu avezáu de la escasa actividá del departamentu encargáu de la supuesta “política llingüística” asturiana, pue falase d’un retrocesu claru. Non solo na visibilización y espardimientu de la llingua sinón, mesmamente, n'ámbitos que, como l’educativu, el mediáticu y el de la toponimia, taben na marxinación y precariedá permanente y qu’agora, depués d’años de desidia malintencionada y incompetencia proverbial, tán peor: nun tris de que’l asturianu desapareza d’ellos.

Posted By xdla read more

La XDLA crítica l'actitú represiva hacia l'asturianu na xornada electoral y pide a los partíos políticos pasos alantre pa iguar estes situaciones

May
27
papeletes

Depués de que la Xunta Electoral validara les papeletes n'asturianu d'Andecha Astur -anque namás nel recuentu y ensin poder aparecer nes meses electorales-, esti partíu denunció qu'en plena xornada electoral y a lo menos nun cientu de meses taben retirándose les sos papeletes. Con una intencionalidá represiva hacia'l nuestru idioma, dellos interventores reinterpretaron la resolución de la Xunta Electoral y retiraron toles papeletes d'esti partíu políticu. Mesmamente, anque tuvieren en castellanu. Pa la Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana (XDLA) esta actitú muestra la represión y el castigu exercíu sobre los asturfalantes y l'incumplimientu de la llexislación vixente, tanto a nivel asturianu como español y européu. Por eso, la XDLA pide a tolos partíos políticos que van tar representaos na Xunta Xeneral nueva que dean pasos alantre pa poner fin a estes actitúes propies d'un periodu predemocráticu.

Posted By xdla read more

RTPA y llingua asturiana: ¿Agora qué?

May
20
ofirtpa

A pesar de los pasos alantre daos na Selmana de les Lletres, l'usu del asturianu na RTPA vuelve ser una anécdota y ye grave sobre manera la inexistencia de programación infantil nel nuestru idioma.

Posted By xdla read more

La XDLA acusa al Conceyu d'Avilés d'incumplir la llegalidá toponímica

May
13
avilés

La marquesina de Les Meanes y los indicadores de la rotonda d'entrada a la ciudá recueyen formes que nun respeten los nomes oficiales

Hai meses, la Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana (XDLA) esixó al Conceyu d'Avilés qu'ordenara modificar el diseñu orixinal de la marquesina de 15 metros de llargor que diba acoyer los servicios de tresporte d’autobuses del barriu de Les Meanes. El motivu yera que'l diseñu orixinal contemplaba recoyer unes lletres xigantes col nome de "Las Meanas", forma única que yá nun existe llegalmente dende'l 2010, cuando col preste de Conceyu y Gobiernu autonómicu'l barriu pasó a ser oficialmente "Les Meanes/Las Meanas". Sicasí, desque s'instaló la infraestructura, nella namás aparez (con unes lletres muncho más pequeñes que les del diseñu inicial) la forma acastellanada "Las Meanas".

Hai que recordar que’l procesu d’oficialización de la toponimia asturiana tien como fin la recuperación de los nomes tradicionales, polo que nun vemos meyor forma de visibilizar y poner en valir el nome popular del barriu que poniéndolu nuna de les zones más transitaes de la ciudá. Con too, parez que'l Gobiernu de Pilar Varela nun quier qu'esto pase y que'l nome dáu al llugar polos avilesinos dende hai sieglos ocupe'l sitiu que merez.

A too esto hai qu'añadir que nos indicadores de carretera nuevos instalaos na rotonda d'entrada a Avilés pela autopista aparecen formes que tampoco nun son oficiales, como "Gijón" o "Luanco". Por eso, la XDLA vuelve recordar al Conceyu d'Avilés y a tol equipu de Pilar Varela que tán obligaos a cumplir cola llei, tamién nesta matería. Hai que reseñar que’l procesu de recuperación de la toponimia, onde participen espertos y vecinos, surde por mor del consensu políticu y social qu'existe a favor de respetar los nomes tradicionales. Según esplica la llei, los nomes oficiales nuevos tienen qu'aparecer en tolos documentos y nos carteles indicadores. Por eso, lo contrario -lo que ta faciendo'l Gobiernu del PSOE n'Avilés- ye dir contra la llexislación vixente.

Posted By xdla read more

Pages